Intro
Tagalog • Tagalog

Pakapantay-pantay ng mga kasarian

©Hallgeir Vågenes/Scanpix©Hallgeir Vågenes/Scanpix

Ano ang pagkapantay-pantay ng mga kasarian?

Ang pagkakapantay-pantay ng mga kasarian ay nangangahulugan na ang mga kalalakihan at kababaihan ay may parehong mga karapatan at pananagutan, at ang lahat ay may magkakatulad na pagkakataon sa lipunan. Ang pagkakapantay-pantay ng kasarian ay tungkol din sa pakikibahagi sa mga tungkulin, kapwa sa pamilya at sa lipunan. Kung nahahadlangan tayo ng kasarian na makita ang kahusayan at kahinaan ng isang indibidwal, ito’y maaaring mauwi sa diskriminasyon at limitadong pagkakataon para sa indibidwal.

©Scanpix©Scanpix

Ang Norwegian Gender Equality Act (Batas sa Pagkakapantay-pantay Ng Mga Kasarian ng Norway) ay ipinasa noong 1978. Layunin nito ang tiyakin na ang mga kalalakihan at kababaihan ay tinuturing ng pantay-pantay. Ang batas ay mahalaga para sa kapwa kasarian, kahit na ang posisyon ng kababaihan ang mas may pagtutuon.

Ipinaglaban ng kababaihan ang pagkapantay-pantay ng maraming taon bago naipasa ang Norwegian Gender Equality Act. Nanaig ang pagkakaroon ng patas na pamana ang mga kababaihan nong 1854, at nanaig ang mga kababaihang hindi kasal na maturing bilang independent adult (nasa gulang at di umaaasa) noong 1864. Ang mga kababaihang kasal na ay hindi nakamit ang karapatang ito hanggang 1888. Ito'y nangangahulugan na sila ay mayroon nang kontrol sa kanilang sariling pagmamay-ari.

Ang Norwegian Association for Women's Rights ay itinatag noong 1884. Ang mga miyembro nito ay kapwa mga babae at lalaki.

©Universitetsbiblioteket i Bergen©Universitetsbiblioteket i Bergen

Sa pagtatapos ng 1800, nakamit ng mga kababaihan ang mga bagong pagkakataon sa pagpili ng kanilang propesyon. Nakamit ng mga kababaihan ang karapatan na magtrabaho bilang mga guro noong 1870. Mabilis na nagbabago ang lipunan sa panahong ito at may malaking kakulangan para sa bagong manggagawa. Marami sa kababaihan ang nagsimulang magtrabaho sa mga serbisyong telegrama at mga switchboard ng telepono. Kapwa batay sa makabagong teknolohiya ang mga trabahong ito. Marami sa mga bagong trabaho ng kababaihan ay nangangailangan ng pagsasanay. Ang mga bagong pagkakataon ay partikular na may kahalagahan para sa mga kababaihang middle class.

Ang mga working class (manggagawa) ay matagal nang nagtatrabaho sa mga pagawaan. May 1/3 (isa sa bawat tatlong bahagi) ng kababaihan na nasa edad ng pagtatrabaho ay nasa trabahong may sahod sa pagtatapos ng 1800s. Karamihan sa kanila ay mga bata at dalaga.

Mahahalagang taon sa kasaysayan ng pagkakapantay-pantay ng kasarian sa Norway

  • 1910 Nakamit ng mga kababaihan ang karapatan na bumoto sa mga halalan sa lokal na kinauukulan
  • 1911 Unang babaeng deputy minister sa Storting (Anna Rogstad)
  • 1913 Nakamit ng kababaihana ng karapatan na bumoto halintulad sa mga kalalakihan.
  • 1922 Unang babaeng miyembro ng Storting (Karen Platou)
  • 1945 Unang babaeng ministro ng gabinete (Kirsten Hansteen)
  • 1961 Unang babaeng bikaryo (Ingrid Bjerkås)
  • 1968 Unang babaeng huwes ng Korte Suprema (Lilly Bølviken)
  • 1974 Unang babaeng chief administrative officer ng isang county (Ebba Lodden)
  • 1978 Unang babaeng ombud sa pagkakapantay-pantay ng kasarian (Eva Kolstad)
  • 1981 Unang babaeng punong ministro (Gro Harlem Brundtland)
Gro Harlem Brundtland (ng Labour Party) bumuo ng pamahalaan noong 1981. Naging punong ministro ng maraming taon. ©Helge Mikalsen/ScanpixGro Harlem Brundtland (ng Labour Party) bumuo ng pamahalaan noong 1981. Naging punong ministro ng maraming taon. ©Helge Mikalsen/Scanpix

Kung nais mong magbasa pa tungkol sa pagkakapantay-pantay ng mga kasarian, iyong mabibisita ang website ng The Equality and Anti-discrimination Ombud.

Ano ang iyong nakikita sa Norway na nagpapakita na ang Norway ay may pantay-pantay na lipunan?

Talakayin ang pakikipaglaban para sa pagkakapantay-pantay ng mga kasarian mula sa pagtatapos ng 1800s at makalipas dito.

Ansvarlig for disse sidene J.W. Cappelens Forlag AS. Læremidlet er utviklet med støtte fra Utdanningsdirektoratet. Tilbakemeldinger: intro@cappelen.no