Intro
Tagalog • Tagalog

Ang sistema ng korte

Ang sistema ng korte sa Norway ay may istrakturang tatsulok.

  • Mga korte para sa Conciliation (mahinahon na pagsasa-ayos ng di-pagkakasundo)
  • Mga korteng Pang-distrito
  • Mga korte sa Pag-apila
  • Ang Komite sa Pag-apila ng Korte Suprema
  • Ang Korte Suprema

Mga korteng Pang-distrito

Ang pinakamababang antas ng tatsulok ay tinatawag na korteng pang-distrito.

Mga korte sa Pag-apila

Ang sunod na antas ay ang isang korte sa pag-apila. Ang korte sa pag-apila ay isang lupon sa pag-apila. Ito’y nangangahulugan na ang isang korte sa pag-apila ang nagpapasiya sa mga pag-apila patungkol sa mga paghahatol mula sa mga korte ng distrito. Kapwa ang nasasakdal at ang taga-usig ay maaaring mag-apila sa korte ng pag-apila. Kapwa nilang magagawa ito kung naniniwala sila na ang parusa ay napakabigat o napakagaan, o kung naniniwala sila na ang isang pagkakasala ay hindi nahusgahan ng tama.

Ang Korte Suprema

Ang pinakamataas na antas ng tatsulok ay ang Korte Suprema. Ang Korte suprema ang lupon sa pag-apila ng mga korte sa pag-apila. Ang mga paghuhusga ng Korte Suprema ay hindi na maaaring iapila pa. Ang mga paghuhusga ng Korte Suprema ay pangwakas. Nangangahulugan na ang mga ito ay legal na maipapasatupad.

Sino ang humuhusga?

Kapwa sa mga korte ng distrito at korte sa pag-apila, ang mga huwes ang nagpapasiya sa mga pagkakasala at sa kaparusahan. Ang mga huwes ay maaaring mga propesyunal na huwes, kapwa-huwes (co-judge), o mga di-propesyunal na huwes (lay judge).

Ang mga propesyunal na huwes ay mga abogado. Ang mga kapwa-huwes at di-propesyunal na huwes ay karaniwang mga tao na itinalaga sa posisyon. Sa mga mabigat na kaso, ang isang korte ng pag-apila ay magtatalaga ng isang hurado ng 10 mamamayan. Ang huradong ito ay magtataglay ng limang kababaihan at limang kalalakihan. Ang hurado ang magpapasiya kung ang nasasakdal ay nagkasala o hindi. Napakahalagang prinsipyo sa sistemang legal ng Norway na ang mga pagpapasiya sa pagkakasala ay hatulan ng mga kapantay ng nasasakdal.

Abogado para sa depensa

Ang nasasakdal ay may karapatan na magkaroon ng abogadong itinalaga upang ipagtanggol siya. Ang nasasakdal ay kinakailangan na dumating sa korte upang ipaliwanag ang kaniyang sarili.

Abogado para sa umuusig

Ang taga-usig para sa kaso ang naglalatag ng mga pagsasakdal batay sa mga paglabag sa batas na sinasabing isinagawa. Ang taga-usig din ang nagmumungkahi ng kaparusahan.

Kaparusahan

Maraming uri ng kaparusahang legal. Narito ang mga pinakakaraniwan.

Pagbitaw sa pag-uusig (waiver of prosecution)

Ang pagbitaw sa pag-uusig ay nangangahulugan na ang nagkasala ay pinakakawalan nang may babala, bagamat ito ay itinatala sa National Register of Convictions ng pulisya.

Multa

Ang multa ay nangangahulugan na ang isang tao ay binibigyan ng pagkakataon na magbayad ng multa nang hindi na haharap sa isang kaso sa korte. Ang mga multa ay karaniwang ginagamit kaakibat ang, halimbawa, magaan na paglabag sa mga patakarang pang-trapiko. Ang multa ay perang ibinabayad sa estado.

Itinigil na sintensiya sa pagkakakulong

Ang itinigil na sintensiya sa pagkakakulong ay nangangahulugan na ang isang nagkasala ay hindi na kailangan na punan ang pagkakakulong batay sa ilang natatanging kondisyon. Kung ang indibidwal ay makagawa ng panibagong paglabag sa batas sa loob ng dalawang taon, kinakailangan niyang pagsilbihan kapwa ang luma at bagong sintensya.

Agarang sintensya sa pagkakakulong

Ang agarang sintensya sa pagkakakulong ay nangangahulugan na ang isang tao ay kinakailangang na pagsilbihan ang isang sintensya sa pagkakakulong. Ang pinakamabigat na sintensya ng pagkakaulong sa Norway ay 21 taon, at magagamit ito sa mga sadyang pagpatay o mabigat na krimen na may kinalaman sa droga. Ang mga taong nagsisilbi sa sintensya sa pagkakakulong ay karaniwang pinapakawalang parolado matapos na pagsilbihan ang 2/3 (dalawa sa tatlong bahagi) ng kanilang sintensya.

Mapang-iwas na pagkakakulong sa isang institusyon

Ang mapang-iwas na pagkakakulong sa isang institusyon ay isang kaparusahang legal na ginagamit upang mapangalagaan ang lipunan. Upang masintensiyahan ang isang tao para sa mapang-iwas na pagkakakulong sa isang institusyon, kinakailangan na kilalanin ang nagkasala bilang “wala sa katinuan ng pag-iisip nang isagawa ang krimen”, o ay maging permanenteng may karamdaman sa pag-iisip o may di-lumago permanenteng may pagkasira sa pag-iisip. Kinakailangan din na magkaroon ng panganib na ang taong nasasakdal ay makakagawa ng panibagong mga paglabag.

Serbisyo sa komunidad

Ang serbisyo sa komunidad ay magagamit sa halip na pagkakakulong kapag ang hatol ay inangat sa isang taong pagtigil sa sintensyang pagkakakulong. Ang isang buwan na sintensiyang pagkakakulong ay katumbas ng 30 oras ng serbisyo sa komunidad tuwing Sabado o Linggo o tuwing libre ang oras ng nahatulan.

Iyong mababasa ang higit pa tungkol sa sistemang legal sa website ng Courts of Norway at sa website na Norway.no.

Ansvarlig for disse sidene J.W. Cappelens Forlag AS. Læremidlet er utviklet med støtte fra Utdanningsdirektoratet. Tilbakemeldinger: intro@cappelen.no